Luật sư tư vấn quyền thừa kế tài sản ông nội của cháu đích tôn

1. Cháu đích tôn có được thừa kế tài sảncủa ông nội không?

Câu hỏi: Thưa luật sư,Cho cháu hỏi. Cháu là đích tôn mà ông nội đã mất còn bà nội.Giờ bà nội muốnchuyển sổ hồng đứng tên cháu đc k. Trường hợp này có sự đồng ý của các chú hayko. Nếu các chú k đồng ý thì bà nội chuyển cho cháu được không? Cháu cảm ơn?

Trả lời: Cảm ơn bạn đãgửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, trường hợp của bạn,chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, nếu ông nộibạn mất để lại di chúc toàn bộ tài sản cho bà nội thừa kế thì bà bạn được hưởngtoàn bộ di sản. Lúc này, bà bạn có thể chuyển quyền sử dụng đất cho bạn màkhông cần sự đồng ý của các chú.

Thứ hai, ông nội bạnmất và không để lại di chúc thì di sản sẽ được chia theo pháp luật. Cụ thể Điều651 Bộ luật dân sự 2015 quy định:

“Điều 651. Người thừakế theo pháp luật

1. Những người thừa kếtheo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;

b) Hàng thừa kế thứhai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ôngngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụnội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kếcùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàngthừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đãchết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chốinhận di sản.”.

Khi đó bà nội của bạnchỉ chuyển sổ hồng sang cho bạn trong phạm vi phần tài sản của mình, còn phầndi sản của ông nội phải được chia theo Điều 651 Bộ luật dân sự. Trường hợp bàbạn muốn chuyển nhượng toàn bộ di sản thừa kế của ông sang cho bạn thì phảiđược sự đồng ý của các đồng thừa kế khác, sự đồng ý của những người thừa kếkhác phải được lập thành văn bản.

2. Con được hưởng di sản của ông bà ngoại khimẹ đã chết

Ông bà ngoại của tôicó 3 người con trai và 3 người con gái. Trong đó có 1 người con gái đã chongười khác nuôi từ nhỏ. Ông bà ngoại tôi mất có để lại căn nhà nhưng không đểlại di chúc. Hai người cậu và mẹ của tôi đều mất sau ông bà ngoại. Nay ngườicậu còn sống muốn bán căn nhà đó. Xin hỏi em có được hưởng thừa kế không. Xincảm ơn.

Luât sư Gia Đình trảlời:

• Khi ông bà ngoại bạnmất, không để lại di chúc thì di sản do ông bà để lại được chia cho những ngườithừa kế theo pháp luật, xác định theo Điều 676 Bộ luật dân sự:

+ Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;

+ Hàng thừa kế thứ haigồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ôngngoại, bà ngoại;

+ Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụnội, cụ ngoại.

Theo quy định trên,những người được hưởng di sản do ông bà nội bạn để lại gồm tất cả sáu người concủa ông bà, trong đó bao gồm cả người con đã cho người khác nuôi và ba ngườicon đã chết sau ông bà.

(Việc xác định ngườithừa kế được căn cứ vào thời điểm mở thừa kế. Thời điểm mở thừa kế là thời điểmngười có tài sản chết, tức là thời điểm ông bà ngoại bạn chết. Tại thời điểm mởthừa kế của ông bà ngoại bạn, mẹ và hai người cậu của bạn vẫn còn sống nên theoĐiều 635 Bộ luật dân sự, ba người đó đương nhiên có quyền được hưởng di sản doông bà để lại).

Hiện nay, khi gia đìnhbạn tiến hành phân chia di sản do ông bà ngoại để lại, mẹ và hai cậu của bạn đãchết nên không thể tiến hành thủ tục này. Phần di sản mà ba người được hưởngkhi còn sống sẽ được chia cho những người thừa kế theo di chúc hoặc theo phápluật của ba người. Những người thừa kế này sẽ cùng với các thừa kế của ông bàngoại tiến hành thủ tục phân chia di sản thừa kế do ông bà ngoại bạn để lại.

Đối với phần di sản màmẹ bạn được hưởng từ ông bà ngoại bạn để lại cũng như vậy, sẽ được chia chonhững người thừa kế của mẹ bạn. Bạn với tư cách là con sẽ là một trong nhữngngười được hưởng thừa kế theo pháp luật của mẹ bạn và có quyền hưởng thay phầndi sản mà mẹ bạn được hưởng từ ông bà ngoại khi còn sống.

3. Cháu nuôi có được hưởng thừa kế của ông bàhay không

Điều kiện để được nhậncon nuôi

Căn cứ Điều 14 Luậtnuôi con nuôi quy định điều kiện đối với người nhận con nuôi:

• Có năng lực hành vidân sự đầy đủ;

• Hơn con nuôi từ 20tuổi trở lên;

• Có điều kiện về sứckhỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;

• Có tư cách đạo đứctốt.

Những người sau đâykhông được nhận con nuôi:

• Đang bị hạn chế mộtsố quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;

• Đang chấp hành quyếtđịnh xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;

• Đang chấp hành hìnhphạt tù;

• Chưa được xóa ántích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dựcủa người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu,người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thànhniên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

Hệ quả của việc nuôicon nuôi

Căn cứ Điều 24 Luậtnuôi con nuôi quy định hệ quả của việc nuôi con nuôi:

• Kể từ ngày giao nhậncon nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹvà con;

• Giữa con nuôi và cácthành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối vớinhau theo quy định của pháp luật.

• Theo yêu cầu của chamẹ nuôi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc thay đổi họ, tên củacon nuôi.

• Dân tộc của con nuôilà trẻ em bị bỏ rơi được xác định theo dân tộc của cha nuôi, mẹ nuôi.

• Trừ trường hợp giữacha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác, kể từ ngày giao nhận con nuôi, chamẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theopháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với conđã cho làm con nuôi.

Pháp luật Việt Nam vềchia thừa kế

Pháp luật chia thừa kếViệt Nam ưu tiên chiathừa kế theo di chúc. Căn cứ Điều 624 Bộ luật dân sự quyđịnh di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình chongười khác sau khi chết. Ngoài ra căn cứ Điều 649 Bộ luật dân sự còn có thừa kếtheo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế dopháp luật quy định.

Căn cứ Điều 650 Bộluật dân sự 2015 thì thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sauđây:

• Không có di chúc;

• Di chúc không hợppháp;

• Những người thừa kếtheo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơquan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểmmở thừa kế;

• Những người được chỉđịnh làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chốinhận di sản.

Quyền hưởng thừa kếcủa cháu nuôi

Căn cứ theo Khoản 1Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật thì con nuôithuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ. Đối với hàng thừa kế thứ hai thì quyđịnh là cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại,bà ngoại. Do đó, cháu nuôi không thuộc hàng thừa kế thứ hai của ông bà.

Theo quy định tại Điều652 Bộ Luật dân sự 2015 đối với thừa kế thế vị, trường hợp con của người để lạidi sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu đượchưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháucũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt đượchưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Do đó, trong trườnghợp ông bà chết để lại tài sản cho cha mẹ nhưng cha mẹ cũng chết thì cháu nuôicó quyền hưởng thừa kế tài sản của ông bà.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

 Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn!.